کامبیز شجاعی، مدیرعامل شرکت صبا نیروی توس روایت خود را از سال ۱۳۹۶ آغاز کرد؛ سالی که طرح نیروگاه خورشیدی روی کاغذ شکل گرفت، اما در عمل با موانع متعددی روبرو شد. اخذ مجوزها نزدیک به دو سال درگیر بروکراسی پیچیده میان شهرداری، شورا و تغییرات مدیریتی بود تا با تغییر ترکیب شورای شهر، بالاخره راه برای اجرا باز شود.

یک سال توقف در گمرک و بلاتکلیفی زمین

به گفته وی آغاز اجرای فیزیکی پروژه نیز با چالش‌های تازه‌ای همراه بود. مدیرعامل صبا نیروی توس از یک سال توقف پروژه در گمرک به دلیل اختلاف نظر بر سر تعریف تجهیزات خبر داد؛ تجهیزاتی که در ظاهر «ماشین» خوانده می‌شدند، اما در حقیقت سازه محسوب می‌شدند. با وجود این توقف، تیم شجاعی موفق شد سه سازه را بدون داشتن زمین قطعی در محل پروژه احداث کند.

مسئله زمین، به روایت او، یکی از فرساینده‌ترین بخش‌های کار بود: «زمینی پیشنهاد می‌شد، بعد می‌گفتند نسازید. نظر شورا عوض می‌شد و مدیریت جابه‌جا می‌شد؛ دوباره همه‌چیز از نو.» او تأکید می‌کند که علی‌رغم همراهی برخی مدیران فعلی، جابه‌جایی زمین همچنان یکی از پرهزینه‌ترین و زمان‌برترین چالش‌هاست.

بهبود بروکراسی در عین باقی ماندن چالش شبکه

با وجود همه این سختی‌ها، شجاعی تلخی این مسیر را پنهان نمی‌کند اما تأکید دارد که نباید گلایه‌گری کرد، زیرا واقعیت اجرای پروژه‌های بزرگ همین است. با این حال، او اذعان می‌کند که شرایط بهبود یافته است.

او می‌گوید: گرفتن مجوزها که روزی سال‌ها طول می‌کشید، حالا در کمتر از هفت ماه ممکن است. دل کندن از رانت‌ها و امضاهای طلایی انجام شد و باید به آن آفرین گفت.

اما مشکل اصلی، از دیدگاه مدیرعامل شرکت صبا نیروی توس، فراتر از بروکراسی محلی است و به زیرساخت ملی بازمی‌گردد؛ چنانکه سرمایه هست، توان فنی هست، حتی پروژه‌های بزرگ تا مقیاس ۸۰ مگاوات آماده‌اند؛ اما ظرفیت شبکه برای جذب این تولید وجود ندارد.

شجاعی با تشبیه کشتی، نگرانی خود را روشن ساخت و گفت: ما و شما در یک کشتی هستیم؛ ما ملوانیم، شما ناخدا و دیدبان. اگر دیدبان درست نبیند، کشتی به صخره می‌خورد. او هشدار می‌دهد که اگر توسعه شبکه هم‌زمان با تولید نیروگاه‌ها پیش نرود، سرمایه‌ها سوخته و پروژه متوقف خواهد شد.

خطر رقابت نابرابر

در بخش پایانی، وی به مسئله سفارش‌ها پرداخت و گفت: امروز بازار امیدوارکننده است و سفارش هست، اما اگر همه سفارش‌ها به یک سمت هدایت شود، رقابت میان بخش خصوصی و دولتی نابرابر خواهد شد. این موضوع یکی از خطرناک‌ترین نقاط برای آینده توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر است.

مدیرعامل صبا نیروی توس سخنانش را با امید جمع کرد؛ امید به اینکه سختی‌های پیموده‌شده توسط بخش خصوصی، مسیر را برای توسعه هم‌زمان شبکه، اقتصاد و اعتماد هموارتر سازد.